مطالعات فقه و حقوق فرهنگی

مطالعات فقه و حقوق فرهنگی

ملاحظات فرهنگی و اجتماعی اجرای مجازات رجم و جلد در فقه امامیه و نظام بین‌‏المللی حقوق‌‏بشر

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده
نویسنده مسئول، قاضی دادگستری و دانش آموخته دکتری، فقه و مبانی حقوق اسلامی، دانشگاه قم، قم، ایران.
چکیده
برخی از قوانین نظام بین‌‏المللی حقوق‌‏بشر با فقه امامیه در مجازات رجم و جلد همسو نبوده و در تعارض هستند. دفاع همه‌‏جانبه از احکام فقه جزایی در عصر کنونی ضرورت دارد، تا ادله نظام بین‏‌المللی حقوق‌‏بشر در نفی رجم و جلد براساس مبانی فقهی در بوته نقد قرار گیرد و ملاحظات حقوق‌‏بشری رجم و جلد در قانون مجازات اسلامی مصوب 1392 کاویده شود. نتایج پژوهش حکایت از آن دارد که اولاً: تصویر صحیح و کاملی از مجازات رجم و جلد با توجه به منظومه فکری فقه جزایی امامیه ارائه نشده است. ثانیاً: پیش‏‌ذهنیتی که حقوق‏‌بشر از مجازات پیشین غرب دارد آن را به رجم و جلد در فقه امامیه نیز تسری داده و خواهان حذف کلّی آن از قاموس مجازات اسلامی گردیده است. حال آنکه فلسفه مجازات رجم و جلد به لحاظ جنبه بازدارندگی و پیشگیری از ارتکاب جرم است؛ البته بر مبنای دیدگاه طریقیت داشتن، مجازات اسلامی از مؤلفه‏‌هایی برخوردار است که امکان تعدیل، تبدیل یا اسقاط آن هموار می‏‌گردد.
کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله English

The conflict between the principles of stoning and skinning in Islamic jurisprudence and the international legal system

نویسنده English

Zohre Tahriri
. Corresponding Author, Judge and PhD Jurisprudence and Fundamentals of Islamic Law, University of Qom, Qom, Iran
چکیده English

international human rights system are not aligned with the Imami jurisprudence regarding the punishment of stoning and skinning and are in conflict. The all-round defense of criminal jurisprudence is necessary in the current era so that the evidence of the international human rights system in rejecting stoning based on jurisprudence is criticized and the human rights considerations of stoning in the Islamic Penal Code approved in 2013 are analyzed. The results of the research indicate that, firstly, a correct and complete picture of the punishment of stoning has not been presented according to the intellectual system of Imami penal jurisprudence. Secondly, the preconceived notion that human rights have of the previous punishment of the West has extended it to stoning in Imamiyyah jurisprudence and demanded its complete removal from the dictionary of Islamic punishment. However, the philosophy of stoning and skin punishment is in terms of the aspect of deterrence and prevention of committing a crime; Of course, based on the perspective of tariqa, Islamic punishment has components that make it possible to modify, convert or abolish it.

کلیدواژه‌ها English

Stoning
whipping
torture
human dignity
human rights
cultural rights
  1. آقایی، مجید.(1386). مکاتب کیفری، تهران، خرسندی.
  2. ابراهیمی، محمد.(1395). تبیین موضوعی ممنوعیت شکنجه و رفتارهای غیرانسانی در نظام بین المللی حقوق ‏بشر، تهران: معاونت حقوقی و توسعه قضایی قوه قضائیه، چاپ دوم.
  3. امیرارجمند، اردشیر و همکاران (زیرنظر). (1387). مجموعه اسناد بین‏ المللی حقوق ‏بشر، چاپ دوم، تهران: انتشارات دانشگاه شهید بهشتی.
  4. بکاریا، سزارا.(1385). رساله جرایم و مجازات‏ها، ترجمه محمدعلی اردبیلی، تهران: میزان.
  5. بولک، برنارد.(1377). کیفرشناسی، ترجمه: نجفی ابرندآبادی، حسین علی، تهران: مجد.
  6. پرادل، ژان، حسینعلی.(1381). تاریخ اندیشه‌‏های کیفری، ترجمه: نجفی ابرندآبادی، تهران: سمت.
  7. جاودان، محمد.(1384). نواندیشی دینی در اسلام و تأملاتی در کرامت ذاتی انسان و حقوق‏ بشر، مجموعه مقالات دومین همایش بین المللی حقوق‏ بشر: مبانی نظری حقوق ‏بشر، دانشگاه مفید قم.
  8. حرعاملی، محمد بن حسن.(1401). وسایل الشیعه، تحقیق عبدالرحیم الربانی الشیرازی، تهران، المکتبه الاسلامیه.
  9. حسینی، سیدابراهیم.(1383). حقوق‏ بشر و چالش‌های فرارو در آئینه فلسفه حقوق اسلامی، ماهنامه معرفت، مهر 1383، شماره 82.
  10. خمینی، سید روح الله.(1379). صحیفه امام، چاپ سوم، تهران: موسسه تنظیم و نظر آثار امام خمینی(ره).
  11. دورانت، ویل.(1371). تاریخ تمدن، ترجمه اسماعیل دولتشاهی، تهران: انتشارات و آموزش انقلاب اسلامی، چاپ سوم.
  12. رحم‏دل، منصور.(1385). آمار جنایی و کارکردهای آن، مجله حقوقی دادگستری، شماره 48 و 49.
  13. رحیمی‏ نژاد، اسماعیل.(1386). مجازات‏های خودسرانه و مغایر با کرامت انسان، فصلنامه علامه، شماره 9.
  14. __________ (1385). کرامت انسانی در حقوق کیفری، تهران: میزان.
  15. رشاد، علی اکبر.(1379). خشونت و مدارا، مجله کتاب نقد، شماره 14 و 15.
  16. رهامی، محسن.(1384). تحول و تعدیل مجازات‌ها در نظام کیفری ج.ا.ا، فصلنامه اندیشه‌‏های حقوقی، سال اول، شماره4.
  17. زینالی، حمزه.(1382). شورای مشورتی در خصوص نحوه رفتار با بزه‏کاران (انگلستان)، کیفر بدنی، مجله حقوقی و قضائی دادگستری، شماره 43.
  18. سلیمانی، حسین.(1398). اجرا ناپذیری کیفر سنگسار از شش منظر، دوفصلنامه حقوق‏ بشر، سال چهاردهم.
  19. صفاری، علی.(1389). کیفرشناسی، چاپ نهم، تهران: جنگل/ جاودانه.
  20. فوکو، میشل.(1387). مراقبت و تنبیه، تولد زندان، ترجمه نیکو سرخوش و افشین جهاندیده، تهران: نشر نی.
  21. قاری سیدفاطمی، سید محمد.(1390). حقوق ‏بشر در جهان معاصر، جلد اول، چاپ سوم، تهران: انتشارات شهر.
  22. __________ (1384). مبانی نظری حقوق‏ بشر(فقه شیعه و حقوق ‏بشر جهان شمول)، چاپ اول، قم: انتشارات دانشگاه مفید.
  23. قاری سیدفاطمی، سید محمد؛ سعیده رحیم‏زاده و فاطمه بستانی.(1394). «قطار جهان‏شمولی حقوق‏ بشر بر ریل ویتگنشتاین: از زبان آرمانی تا زبان پرابهام»، فصلنامه پژوهش حقوق عمومی، دوره 16، شماره 45، صص31_52.
  24. قدردان فراملکی، محمدحسن.(1379). حکومت دینی از منظر استاد شهید مطهری، تهران: دانش و اندیشه معاصر.
  25. کاتینگهام. جان.(1376). فلسفه مجازات، ترجمه محمدرضا ظفری، فصلنامه نقد و نظر.
  26. کاشف ‏الغطاء، محمد حسین.(1359). تحریرالمجله، مکتبه مرتضویه.
  27. کدخدایی، محمدرضا؛ باقرزاده، محمدرضا.(1390). بررسی حکم سنگسار از منظر فقه و حقوق‏ بشر، معرفت حقوقی، سال اول، شماره 2.
  28. کدیور، محسن.(1383). حقوق‏ بشر و روشنفکری دینی، آفتاب، شماره 28، سال سوم.
  29. کرینگ، ساک/ گتی، شیایزری.(1383). حقوق بین المللی کیفری، ترجمه بهنام یوسفیان و محمد اسماعیلی، تهران: سمت.
  30. کسن، موریس.(1385). اصول جرم‌شناسی، ترجمه میر روح الله صدیق، تهران: دادگستر.
  31. گسن، رمون.(1381). بحران سیاست‌‏های جنایی کشورهای غربی، ترجمه نجفی ابرندآبادی، علی حسین، مجله تحقیقات حقوقی، شماره 10.
  32. گاوادینو، مایکل/ دیگتان، جیمز.(1384). توجیه یا دلیل آوری برای مجازات (1)، ترجمه: علی صفاری، مجله تحقیقات حقوقی، شماره 42.
  33. (1385). توجیه یا دلیل آوری برای مجازات(2)، ترجمه علی صفاری، مجله تحقیقات حقوقی، شماره 43.
  34. مارتینژ، رنه.(1382). تاریخ حقوق کیفری در اروپا؛ ترجمه محمد رضا گودرزی بروجردی، چاپ اوّل، تهران: مجد.
  35. مرادی، مجید.(1398). موازین حقوق‏ بشری در قوانین کیفری جمهوری اسلامی ایران، تهران: دانشگاه علوم قضایی و خدمات اداری.
  36. مرلی، امانوئلا .(1397). بحران معنوی: حقوق‏ بشر و نظریه سیاسیِ دین در حقوق‏ بشر، دوفصلنامه حقوق ‏بشر، دوره13، ش2، صفحه 175_192.
  37. مطهری، مرتضی.(1376). انسان کامل، تهران: صدرا، هفدهم.
  38. __________ .(1367). تعلیم و تربیت در اسلام، تهران: صدرا.
  39. منتسکیو.(1362). روح القوانین، ترجمه علی اکبر مهتدی، تهران: جاویدان.
  40. منتطری، حسینعلی.(1387). مجازات‏های اسلامی و حقوق ‏بشر، قم: ارغوان دانش، اول.
  41. __________ (بی‏تا). کتاب الحدود، قم: دارالفکر، چاپ اول.
  42. مهرپور، حسین.(1383). تمهیدات نظام بین ‏المللی حقوق‏ بشر برای جلوگیری از شکنجه، منتشر شده در: جمعی از نویسندگان، حقوق‏بشر در جهان امروز، تهران: شرکت سهامی انتشار.
  43. __________ .(1374). حقوق‏ بشر در اسناد بین المللی و موضع جمهوری اسلامی ایران، تهران: اطلاعات.
  44. مکارم شیرازی، ناصر.(1418). انوار الفقاهه کتاب الحدود و التعزیرات، قم، مدرسه الامام علی بن ابی الطالب.
  45. میرمحمد صادقی، حسین.(1393). حقوق جزای بین الملل، تهران: میزان.
  46. نوبهار، رحیم.(1389). اهداف مجازات‌ها در جرایم جنسی، چشم اندازی اسلامی، قم: پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی.
  47. Ignatieff, M. (2001). Human Rights as Politics and Idolatry, edited by A. Gutmann, Princeton and Oxford: Princeton UP.
  48. Finnis J, (1980), Natural Law And Natural Rights, Clarendon Press, Oxford.
  49. Stackhouse, M. L. (1991). Religion and Human Rights: a Theological Apologetic, New York: Princeton Theological Seminary and Stephen E. Healey.
  50. J. Vincent, Human Rights in International Relation.