Jurisprudence studies and cultural law

Jurisprudence studies and cultural law

Civil Liability Arising from Breach of Patient Confidentiality and Trade Secrets within the Health Insurance System

Document Type : Original Article

Authors
Mohammad Ejtehadi 1
Mohammad Abid 2
Nezam Armand 3
1 Master’s Student in Private Law, Shahid Chamran University of Ahvaz, Ahvaz, Iran Email: mohammadejtehadi1403@gmail.com
2 Assistant Professor, Department of Law and Jurisprudence, Researcher in Research and Development of Humanities, Organization for Researching and Composing University Textbooks in the Humanities (SAMT), Tehran, Iran (Corresponding Author) Email: abidabid015@gmail.com
3 Associate Professor of Biology, Alborz University of Medical Sciences, Karaj, Iran Email: armandnezam@yahoo.com
10.22034/cjls.2026.2086797.1091
Abstract
The civil liability of health insurance organizations concerning the disclosure of patients’ confidential information constitutes a significant and sensitive issue in the fields of health law and personal data protection. Medical information, due to its private and sensitive nature, requires enhanced legal and technical safeguards. In this regard, health insurance providers are obligated to comply with specific legal principles and regulatory frameworks to ensure the confidentiality, integrity, and security of such data. This article adopts a descriptive-analytical approach to examine the legal obligations of the Health Insurance Organization in protecting patient information and the legal consequences arising from unauthorized disclosure. To this end, relevant legal instruments are analyzed, including the National Data and Information Management Law, the Five-Year Development Plan Law, and the principles enshrined in the Constitution of the Islamic Republic of Iran. The findings indicate that unauthorized disclosure of patients’ medical information by health insurance entities may result in both civil and, in certain cases, criminal liability. Such liability includes compensation for both pecuniary (financial) and non-pecuniary (moral) damages suffered by individuals. In addition, health insurance organizations are legally required to implement effective security measures to prevent unauthorized access and to obtain patients’ explicit and informed consent prior to any disclosure of personal medical data. Ultimately, strict compliance with legal regulations and data protection standards is essential to safeguarding patient privacy and preventing violations of individual rights. Moreover, the adoption of emerging technologies alongside effective supervisory mechanisms can reduce legal risks, strengthen data governance, and contribute to improving the quality of healthcare services and public trust in health insurance institutions.
Keywords
Civil Liability
Health Insurance Organization
Information Confidentiality
Health Law
Data Privacy
Indemnification (Compensation for Damages)
 
- قرآن کریم
1.         آبید، محمد (۱۴۰۳). ارکان مسئولیت حقوقی خسارت بر محیط‌زیست شهری (مطالعه موردی قانون حفظ و گسترش فضای سبز شهری). مطالعات محیط‌زیست انسانی، دوره 2، شماره 1، صص ۲۱-۱۹۸. https://doi.org/10.30487/hmes.2024.2018176.1046
2.        آبید، محمد، آرمند نظام، نادر، اجتهادی، محمد و پورجعفر، علی‌حسین (۱۴۰۲). مسئولیت مدنی دولت در قبال بهداشت عمومی و سلامت شهروندان (مطالعه موردی: ریزگردهای خوزستان). مجله مهندسی بهداشت محیط، دوره 11، شماره 4، صص ۴۰۶-۴۲۱. http://dx.doi.org/10.61186/jehe.11.4.406
3.        آریانپور کاشانی، مهرداد (۱۳۷۹). فرهنگ پیشرفته (چاپ اول). تهران: انتشارات جهان رایانه‌ای الکترونیک و اطلاعات.
4.        اساسنامه سازمان بیمه سلامت ایران (مصوبه شماره ۱۰۲۸۲۸/۴۷۶۴۴ مورخ ۲۲/۵/۱۳۹۱)
5.        آسمانی، امید و ابراهیمی، صدیقه (۱۳۹۳). محرمانگی پزشکی. اخلاق و تاریخ پزشکی، دوره 6، شماره 6، صص ۶۴-۷۶.
6.        امامی، حسن (۱۳۵۲). مسئولیت مدنی. مجله دانشکده حقوق دانشگاه ملی ایران، شماره 1، ص 10.
7.        امیری قائم‌مقامی، عبدالمجید (۱۳۸۵). حقوق تعهدات. تهران: انتشارات میزان.
8.        بابایی، ایرج (۱۳۹۹). مفهوم مسئولیت مدنی. دانشنامه‌های حقوقی، دوره 3، شماره 6، صص ۱۱-۲۹.
9.        بادینی، حسن (۱۳۹۲). مسئولیت مدنی در حقوق ایران. تهران: انتشارات میزان.
10.     باریکلو، علیرضا (۱۳۹۷). مسئولیت مدنی. تهران: انتشارات میزان.
11.      بشیری، علی (۱۳۹۳). اسرار حرفه‌ای در حقوق کیفری. تهران: انتشارات جنگل.
12.     بهشتی، سعید (۱۳۹۲). قانون مسئولیت مدنی. تهران: انتشارات گنج دانش.
13.     بهشتی، سعید (۱۳۹۴). تعهدات قانونی در مسئولیت مدنی. تهران: انتشارات گنج دانش.
14.     پایدار، حبیب‌الله (۱۳۵۴). چرا انسان مسئول و مکلف است؟ تهران: انتشارات فرهنگ اسلامی.
15.     جعفری لنگرودی، محمدجعفر (۱۳۷۴). اصطلاحات حقوقی. تهران: انتشارات گنج دانش.
16.     جعفری لنگرودی، محمدجعفر (۱۳۸7). حقوق مدنی. تهران: انتشارات گنج دانش.
17.     جعفری لنگرودی، محمدجعفر (۱۳۸۹). حقوق مدنی. تهران: انتشارات گنج دانش.
18.     حاجوی، اباذر، خوشگام، معصومه و حاتمی، مریم (۱۳۸۷). مقایسه میزان رعایت اصول محرمانگی در موارد قانونی بر مبنای راهنمای سازمان بهداشت جهانی در بیمارستان‌های آموزشی وابسته به دانشگاه‌های علوم پزشکی ایران، تهران و شهیدبهشتی. مدیریت سلامت، دوره 11، شماره 33، صص ۷-۱۶.
19.     حکمت‌نیا، مجتبی (1391). نظریه مسئولیت مدنی. تهران: انتشارات میزان.
20.    حکمت‌نیا، مجتبی (۱۳۹۵). مسئولیت مدنی. تهران: انتشارات دانشگاه تهران.
21.     حکمت‌نیا، مجتبی (۱۳۹۶). مسئولیت مدنی در فقه امامیه. قم: پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی.
22.    دهخدا، علی‌اکبر (۱۳۷۷). لغت‌نامه دهخدا. تهران: انتشارات دانشگاه تهران.
23.    دورودیان، حسین (۱۳۸۷). جزوه حقوق مدنی: قواعد عمومی قراردادها. تهران: دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران.
24.    صدوقی، فرحناز، خوشگام، معصومه و بهنام، سیاوش (۱۳۸۶). مقایسه سطوح دسترسی و محرمانگی مدارک پزشکی در کشورهای منتخب و ایران. مدیریت سلامت، شماره پیاپی 28، صص ۴۹-۵۶.
25.    صفار، محمدجواد (۱۳۸۴). شخصیت حقوقی. تهران: انتشارات دانا.
26.    صفایی، سیدحسین و رحیمی، حبیب‌الله (۱۳۹۳). مسئولیت مدنی (تعهدات قهری). تهران: انتشارات سمت.
27.    صفایی، محمد (۱۳۸۹). قانون مسئولیت مدنی. تهران: انتشارات آذرخش.
28.    صفایی، محمد (۱۳۹۲). فقه اسلامی و مسئولیت مدنی. تهران: انتشارات آیین‌نامه.
29.    عمید زنجانی، عباسعلی (۱۳۸۲). پرداخت دیه. تهران: نشر میزان.
30.    قاسم‌زاده، سیدمصطفی (۱۳۹۱ الف). مبانی مسئولیت مدنی. تهران: انتشارات میزان.
31.     قاسم‌زاده، سیدمصطفی (۱۳۹۱ ب). مسئولیت مدنی در حقوق ایران و تطبیق با حقوق بین‌الملل. تهران: انتشارات علمی.
32.    قاسم‌زاده، سیدمصطفی (۱۳۹۳). پژوهشی در مسئولیت مدنی. تهران: انتشارات گنج دانش.
33.    قاضی سعیدی، محمدرضا، داورپناه، عباس و صفدری، رضا (۱۳۸۴). مدیریت اطلاعات سلامت در مراکز درمانی (چاپ اول). تهران: بی‌ناشر.
34.    قانون برنامه هفتم توسعه جمهوری اسلامی ایران (۱۴۰۳–۱۴۰۶).
35.    قانون جرائم رایانه‌ای (مصوب ۱۳۸۸).
36.    قانون حمایت از داده‌ها و اطلاعات ملی (مصوب ۹/۴/۱۴۰۱).
37.    قانون دسترسی آزاد به اطلاعات (مصوب ۲۰/۲/۱۳۸۴).
38.    قانون مجازات اسلامی (۱۳۹۲). تهران: انتشارات قانون.
39.    قانون مسئولیت مدنی (مصوب ۷/۲/۱۳۳۹، مجلس شورای ملی).
40.    کاتوزیان، ناصر (۱۳۷۴). حقوق مدنی، تعهدات قهری: مسئولیت قانونی. تهران: انتشارات دانشگاه تهران.
41.     کاتوزیان، ناصر (۱۳۸۶ الف). تعهدات قهری: مسئولیت مدنی. تهران: انتشارات دانشگاه تهران.
42.    کاتوزیان، ناصر (۱۳۸۶ ب). قانون مدنی ایران. تهران: انتشارات میزان.
43.    کاتوزیان، ناصر (۱۳۸۶ ج). قواعد عمومی مسئولیت مدنی. تهران: انتشارات میزان.
44.    کاتوزیان، ناصر (۱۳۸۶ د). مسئولیت مدنی و تحلیل فقهی. تهران: نشر میزان.
45.    کاتوزیان، ناصر (۱۳۹۰). مسئولیت مدنی (تعهدات قهری) (چاپ دهم). تهران: انتشارات دانشگاه تهران.
46.    کاتوزیان، ناصر (۱۳۹۲). تعهدات قهری (مسئولیت مدنی) (چاپ دوازدهم). تهران: انتشارات دانشگاه تهران.
47.    گرجی، اسماعیل (۱۴۰۲). مسئولیت مدنی پزشکان: مطالعه تطبیقی اصول مسئولیت مدنی در قانون مجازات اسلامی. تهران: رهام اندیشه.
48.    لورا راسا، م. (۱۳۸۵). مسئولیت مدنی (ترجمه م. اشتاری). تهران: انتشارات حقوقدانان.
49.    معین، محمد (۱۳۷۱). فرهنگ فارسی (چاپ سوم). تهران: انتشارات امیرکبیر.
50.    مولودی، محمد و شعبان کندسری، هادی (۱۴۰۱). قائم‌مقامی در قراردادها (چاپ دوم). تهران: شرکت سهامی انتشار.
51.     میرشکاری، عباس و آزادبخت، شبیر (۱۴۰۱). مطالعه تطبیقی محرمانگی اطلاعات پزشکی متوفیان. مطالعات حقوقی معاصر، دوره 13، شماره 26، صص ۲۶۹-۳۰۰. https://doi.org/10.22034/law.2021.45522.2874
52.    میرمجیدی، سیدحسین، مهرابی، داود و مسعودی اصل، ایرج (۱۴۰۲). شناسایی اصول حقوقی حاکم بر تنظیم روابط ذی‌نفعان نظام سلامت در ایران با تأکید بر ارائه‌دهندگان خدمات. مجله بیمه سلامت ایران، دوره 6، شماره 4، صص ۲۶۶-۲۷۹. http://journal.ihio.gov.ir/article-1-307-fa.html
53.    نوری، محمدعلی (۱۳۹۳). عقود و تعهدات به طور عام و مسئولیت‌های غیرقراردادی از قانون مدنی فرانسه. تهران: انتشارات گنج دانش.
54.    یزدانیان، احمد (۱۳۷۹). قلمرو مسئولیت مدنی. تهران: انتشارات ادبستان.
55.    McHale, J. V. (2003). Medical confidentiality and legal privilege (p. 56). Taylor & Francis e-Library.
56.    Garner, B. A. (2004). Black’s law dictionary (8th ed). Thomson West.
57.    Sperling, D. (2008). Posthumous interests: Legal and ethical perspectives. Cambridge University Press.
58.    Harbour, A. (1998). Limits of confidentiality. Advances in Psychiatric Treatment, 4(2), 66–69.
59.    The American Society of Human Genetics Social Issues Subcommittee on Familial Disclosure.(ASHG) (1998). Professional disclosure of familial genetic information. American Journal of Human Genetics, 62, 474–483.
60.    Dolan, B. (2004). Medical records: Disclosing confidential clinical information. Psychiatric Bulletin, 28(2), 53–56.
Jurisprudence studies and cultural law
Volume 3, Issue 1
June 2026
Pages 101-110