مطالعات فقه و حقوق فرهنگی

مطالعات فقه و حقوق فرهنگی

مشروعیت شرط تنصیف دارایی زوج در نکاح نامه رسمی با تأکید بر حفظ حقوق شهروندی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 دانشجوی دکتری، حقوق خصوصی و سطح سه(معادل کارشناسی ارشد)، حوزه علمیه قم، قم، ایران.
2 پژوهشگر حوزوی، گروه فقه و اصول، سطح سه(معادل کارشناسی ارشد)، حوزه علمیه قم. قم. ایران. (نویسنده مسئول)
چکیده
از آن‌جایی که در حقوق ایران حق طلاق متعلق به مرد است و گاهی ممکن است از این حق سوءاستفاده شود لذا قانون‌گذار به زن اجازه داده است که با درج شروطی حقوق احتمالی آینده خویش را تضمین کند و جلوی این سوءاستفاده را بگیرد از جمله‌ی این شروط «شرط تنصیف دارایی» و «وکالت زوجه در طلاق» است. در شرط تنصیف دارایی شوهر متعهد به انتقال تا نصف دارایی تحصیل شده در دوران زوجیت به زن می‌شود، مشروط بر این‌که اولاً طلاق به تقاضای زن نباشد و ثانیاً تقاضای طلاق ناشی از تخلف زن از وظایف همسری نباشد. این شرط ماهیتاً یک شرط فعل معلق است بدین ترتیب که تعهد به انتقال تا نصف دارایی همزمان با شرط منجزاً بوجود می‌آید لکن اجرای این تعهد منوط به طلاق غیرموجه زوج شده است و پس از طلاق یعنی وقوع معلق علیه تعهد لازم‌الاجرا می‌شود؛ بنابراین پیش از حصول معلق علیه زوج چنین الزامی ندارد. شرط تنصیف دارایی زوج در صورت اقدام به طلاق زوجه بدون عذر موجه شرط مشروع و نافذی است و مشمول ادله وجوب وفای به شرط می‌گردد. شرط وکالت در طلاق نیز که در ماده 1119 قانون مدنی به آن اشاره شده است بر اساس اصل صحت شروط از جمله شروط صحیح می‌باشد که ماهیتاً یک شرط نتیجه معلق است بدین ترتیب که به محض وقوع عقد نکاح بدون آن‌که نیاز به هیچ‌گونه اقدام دیگری باشد به‌خودی‌خود محقق می‌شود، لکن اجرای آن منوط به اموری است که به آن معلق شده مانند ترک انفاق و غیره.
کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله English

The Legitimacy of the Husband's Asset Division Clause in the Official Marriage Contract with an Emphasis on the Protection of Civil Rights

نویسندگان English

Jalal Javini Abduljabbar 1
Akbar Afshar 2
1 PhD Student, Private Law and Level Three (Equivalent to Master's Degree), Qom Seminary, Qom, Iran.
2 Seminary Researcher, Department of Jurisprudence and Principles, Level Three (Equivalent to Master's Degree), Qom Seminary, Qom, Iran. (Corresponding Author)
چکیده English

be abused, the legislator has allowed the wife to secure her potential future rights and prevent such abuse by including certain conditions in the marriage contract, such as the "asset division condition" and the "wife’s attorney in divorce." In the asset division condition, the husband undertakes to transfer up to half of the assets acquired during the marriage to the wife, provided that: first, the divorce is not initiated by the wife, and second, the divorce request is not due to the wife’s failure to fulfill spousal duties. This condition is inherently a suspended performance condition, meaning the obligation to transfer the assets arises simultaneously with the formation of the condition, but its execution depends on the husband’s unjustified divorce. The obligation becomes enforceable only after the divorce (the occurrence of the suspensive event), and prior to this, the husband bears no liability.
The husband’s asset division condition, in the event of an unjustified divorce, is a valid and enforceable condition and falls under the legal principle of the necessity to fulfill contractual obligations. The wife’s attorney in divorce, referenced in "Article 1119 of the Civil Code", is also a valid condition under the principle of the validity of contractual stipulations. This condition is inherently a suspended result condition, meaning it is automatically established upon the conclusion of the marriage contract without requiring further action, but its execution depends on the occurrence of specified events, such as failure to provide financial support (Nafaqah).

کلیدواژه‌ها English

Stipulation within the contract
Marriage deed
Granting attorney for asset division
Enforcement guarantee
  1. احمدیه، مریم؛ و جعفرپور، جمشید.(1380). طلاق به درخواست زن به درخواست شوهر، تهران: سفیر صبح.
  2. اسدی، لیلا. (1382). آثار حقوقی طلاق به درخواست زوج، فقه و حقوق خانواده (ندای صادق)، شماره 29.
  3. امامی، اسدالله. (1388). مختصر حقوق خانواده، تهران: خرسندی.
  4. امامی، حسن. (1388). حقوق مدنی، ج 4، تهران: انتشارات اسلامیه. (چاپ هفتم).
  5. بازگیر، یدالله. (1376). علل نقض آرای محاکم در دیوان عالی کشور، انتشارات ققنوس.
  6. بازگیر، یدالله. (1382). قانون مدنی در آیینه آرای دیوان عالی کشور: حقوق خانواده، ج 1و 2، تهران: نشر فردوسی.
  7. جعفری لنگرودی، محمد جعفر.(1378). حقوق و تعهدات، تهران: گنج دانش.
  8. ــــــــــ .(1378). مبسوط در ترمینولوژی حقوق، ج 3، تهران: گنج دانش.
  9. ــــــــــ .(1402). الفارق (دایره المعارف عمومی حقوقی) (5 جلدی)، تهران، گنج دانش.
  10. ــــــــــ .(1387). مجموعه محشای قانون مدنی (علمی، تطبیقیی، تاریخی)، چاپ سوم چاپ 3 ، تهران، گنج دانش.
  11. دهخدا، علی‌اکبر. (1341). لغت‌نامه، ج 32، تهران: چاپخانه مجلس.
  12. دیانی، عبدالرسول. (1387). حقوق خانواده، انتشارات میزان.
  13. زراعت، عباس. (1389). شرح مبسوط مکاسب، ج 4، تهران: انتشارات جنگل.
  14. صفایی، حسین. (1380). اشخاص و محجورین، تهران: انتشارات سمت.
  15. قنوانی، جلیل؛ وحدتی، سید حسن؛ شبیری عبدی‌پور، ابراهیم. (1379). حقوق قراردادها در فقه امامیه، ج 1، تهران: انتشارات سمت.
  16. گرجی، ابوالقاسم.(1386). مقالات حقوقی، تهران، موسسه چاپ و انتشارات دانشگاه تهران.
  17. محقق داماد، سید مصطفی. (1389). قواعد فقه بخش مدنی، ج 2 و 7، تهران: انتشارات سمت.
  18. ــــــــــ . (1386). بررسی فقهی حقوق خانواده: نکاح و انحلال آن، ج 16، تهران: مرکز نشر علوم اسلامی.
  19. ــــــــــ . (1388). نظریه عمومی شروط و التزامات در حقوق اسلامی، ج 1، تهران: مرکز نشر علوم اسلامی.
  20. محمود جانلو، مائده.(1391) شرط تنصیف دارایی زوج در عقد نکاح، مجله دادرسی، شماره 93، صص 30 ـ 35.
  21. معاونت آموزشی قوه قضائیه.(1387). گزیده‌ای از پایان‌نامه‌های علمی در زمینه حقوق مدنی، ج 6، تهران: انتشارات جاودانه.
  22. معاونت قضایی قوه قضائیه. (1387). رویه قضایی ایران در ارتباط با دادگاه خانواده، ج 2، تهران: انتشارات جنگل.
  23. معاونت قوه قضائیه. (1385). مجموعه نظریات مشورتی و فقهی در امور حقوقی، ج 5، قم: نشر قضا.
  24. موسوی خمینی، روح‌الله. (1370). تحریر الوسیله، ج 4، ترجمه سید محمدباقر موسوی همدانی، قم: مؤسسه انتشارات دارالعلم.
  25. ــــــــــ . (1379). البیع، ج 5، تهران: مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی.
  26. نراقی، محمدمهدی. (1417 ق). عوائد الایام، ج1، تهران: التابع لمکتب الإعلام الإسلامی.
  27. نعمان (شیخ مفید)، محمد بن محمد. (1414 ق). احکام النساء، ج 2، بیروت: دار المفید للطباعة والنشر و التوزیع.
  28. یثربی قمی، سید علی‌محمد. (1387). حقوق خانواده در قانون مدنی جمهوری اسلامی ایران،ج 1، تهران: انتشارات سمت.
  29. یزدانیان، علی رضا؛ علیرضایی، طاهره.( 1388). مقایسه شرط تنصیف اموال زوج با اشتراک اموال در حقوق فرانسه، مطالعات اجتماعی روان‌شناختی زنان، زمستان ـ شماره 22 ، صص 75 تا 96.